Als men over de Provence spreekt, hebben de meeste mensen meteen beelden van grote blauwe lavendelvelden voor ogen. Maar de Provence kan er ook heel anders uitzien. Er zijn daar ook steile berghellingen met smalle wegen, waar ver en wijd geen enkel lavendelveld te zien is. Deze streek hoort bij de Franse Alpes-Maritimes en hier ligt de beroemde stad Grasse, ongeveer 20 kilometer ten noorden van Cannes.
Grasse, stad van geuren
Uiterlijk sinds de verfilming van de roman “Het parfum” van Patrick Süskind is de stad Grasse bij een breed publiek bekend geworden. Al in de 11e eeuw werd de stad voor het eerst in oorkonden genoemd. Het ambacht van het leerlooien was hier zeer verbreid. Rond het jaar 1600 begon men handschoenen te parfumeren. Zo overdekte men de geur van slecht gelooid leer. Toen begon de grote tijd van Grasse met het distilleren van geurstoffen. Karakteristieke bloemenplantages breidden zich rond de stad uit.
Tegenwoordig zijn ze zeldzaam geworden, want de meeste bloemen worden uit lagelonenlanden geïmporteerd, zoals Marokko, India, Bulgarije of Turkije. Bovendien worden steeds meer synthetische geurstoffen bij de parfumproductie gebruikt. Nog altijd zijn er in Grasse ongeveer 30 parfumfabrieken die hun producten naar de hele wereld exporteren. Enkele daarvan kun je bezichtigen en op een rondleiding veel te weten komen over de productie van parfum. Aan de parfumfabriek Fragonard is zelfs een museum verbonden. Hier is een privécollectie van distilleerkolven, flacons en andere dingen te zien die de geschiedenis van het parfum van de oudheid tot nu documenteren. Een bijzondere belevenis is ook deelname aan een parfumworkshop. Hier kun je je eigen geur creëren en vervolgens mee naar huis nemen. Zo krijg je ook een kleine inkijk in het werk van een parfumeur, die tot wel 3000 geuren kan herkennen. De “neus”, zoals een parfumeur ook wordt genoemd, moet daarvoor wel enkele offers brengen: afzien van alcohol, roken en scherpe kruiden. Want die kunnen het reukvermogen aanzienlijk aantasten. In de hele wereld zijn er maar ongeveer 1000 van zulke “neuzen”.
Parfumproductie gisteren en vandaag
Het distilleren van etherische oliën met waterdamp is een van de belangrijkste technieken in de traditionele parfumproductie. Bij de enfleurage daarentegen wordt warm vet of olie gebruikt om de geurstoffen uit de plantendelen te trekken. Voor gevoelige bloemen, zoals jasmijn, werd de techniek verder ontwikkeld, zodat met koude olie kon worden gewerkt. Warmte zou de gevoelige bloemen hebben vernietigd. Deze oliën waren geschikt om tot zalven verder te worden verwerkt. Door het wassen van de gefilterde olie met alcohol kon een alcoholische geurstof worden verkregen die geschikt was voor de productie van parfum.
Omstreeks het midden van de 19e eeuw ontwikkelde zich de industriële parfumproductie. De ontwikkeling van synthetische geurstoffen maakte dit mogelijk. Het eerste parfum op de markt die deze nieuwe stoffen bevatte, was de beroemde Chanel N°5. Die werd overigens in 1925 in Grasse gecreëerd. Synthetische grondstoffen voor de productie van een hoogwaardig parfum zijn niet per se goedkoper dan natuurlijke grondstoffen. Maar ze bieden een constante kwaliteit en worden ook om ecologische redenen gebruikt.