Lavendel – de magie van een geur in het land van het licht

Lavendel in de Provence, Frankrijk
Lavendel (© Alexi TAUZIN – Fotolia.com)

De blik over een bloeiend lavendelveld is zeker een van de mooiste vakantieherinneringen die je uit Zuid-Frankrijk mee naar huis kunt nemen. Het krachtige paars van de bloemen is een weldaad voor de ogen en de bedwelmende geur van deze voor de streek zo typische plant verfrist geest en ziel. Maar de lavendelplant belooft meer dan alleen een zintuiglijke belevenis.

Lavendel in de geschiedenis

Lavendel dient de mens al duizenden jaren als middel voor schoonheid en gezondheid. De oude Romeinen zouden het zijn geweest die de plant haar naam gaven. Ze gebruikten lavendel als toevoeging in hun Romeinse baden en wasten zich met zijn essences. “Lavare” is het Latijnse woord voor wassen. Maar niet alleen dat: de Franse parfumeurs weten hem al sinds de 13e eeuw als parfumplant te waarderen en waren toen al verbaasd over de effecten die hij daarnaast had. Wie met de verwerking van lavendelplanten bezig waren, werden minder vaak door de pest of cholera weggevaagd. Dat was kennelijk terug te voeren op de antiseptische, antivirale en antibacteriële eigenschappen van deze lipbloemige. Hildegard von Bingen noemde hem zelfs “Moeder-Gods-kruid”, omdat hij onkuise lusten zou verdrijven.

Werking en toepassingsgebieden van lavendel

Hoe dan ook, lavendel is een uiterst veelzijdig bruikbare plant. De olie ervan is huidverzorgend en de etherische bestanddelen ervan hebben een kalmerende werking op de psyche. Ook als ingrediënt in de meest uiteenlopende cosmetica is lavendelolie niet weg te denken. Lavendelthee helpt bij onrust, slaapstoornissen en nervositeit. Zelfs hoofdpijn en hartklachten kunnen daardoor worden verlicht. Huidonzuiverheden verdwijnen na compressen met lavendelthee en geïrriteerde huid wordt gekalmeerd. Lavendel als geneeskrachtige plant werkt altijd evenwichtherstellend en harmoniserend, wat vooral merkbaar is bij een lavendelbad na een inspannende dag. Zo’n bad ontspant huid en spieren en verdrijft onaangename gedachten.
Maar lavendel kan nog meer. Hij is een bekende helper in het huishouden. Zijn aangename geur maakt hem bij uitstek geschikt als toevoeging aan wasmiddelen en bovendien verdrijft hij ook motten en andere insecten. Zelfs als ingrediënt in de heerlijke keuken van Zuid-Frankrijk heeft lavendel naam gemaakt.

Het lavendelmuseum

Wie zich tijdens een verblijf in de Ardèche uitvoeriger met deze mooie en geneeskrachtige plant wil bezighouden, doet er goed aan het lavendelmuseum in Saint-Remèze te bezoeken. Het kleine, maar uiterst interessante museum is van april tot september geopend en vertelt wetenswaardigheden over lavendel, zijn geschiedenis, gebruik en verwerking. Historische opnamen en wetenschappelijk onderbouwde toelichtingen vertellen de geschiedenis van deze plant, van het oude Egypte tot in de moderne tijd. In detail kunnen de bezoekers van het lavendelmuseum zich informeren over de distillatie en verdere verwerking van de essences in de aan het museum verbonden distilleerderij. Zelfs uiteenzettingen over de botanische classificatie van lavendel komen niet te kort. Een kleine tuin bevat de verschillende soorten van de plant die tegenwoordig worden verbouwd en gekweekt. De museumboetiek heeft natuurlijk een breed assortiment diverse lavendelproducten in huis, van geurzakjes tot kostbaar Frans parfum. Wie zou deze verleiding kunnen weerstaan?
Saint-Remèze ligt halverwege het traject van Vallon-Pont-d’Arc naar Bourg-Saint-Andéol, telkens ongeveer 15 km van beide plaatsen. Grotere groepen moeten zich vóór een bezoek aan het lavendelmuseum bij voorkeur aanmelden. Meer informatie over het lavendelmuseum is te vinden op www.ardechelavandes.com.