Slechts 12 kilometer van het vakantiehuis in Labastide-de-Virac verwijderd kunnen cultuurliefhebbers zich onderdompelen in de lang vervlogen tijden van het Europese Paleolithicum: hyena’s en panters schieten over de rotswanden, in het schemerlicht flitsen de ogen van een uil op en boven meerdere vluchtende paardenhoofden zwaait een neushoorn zijn overlange hoorn omhoog. Wie de grot van Chauvet bezoekt, bevindt zich in een surrealistische dierenwereld van Afrikaanse steppebewoners en Midden-Europese bosdieren. Het is opmerkelijk met hoeveel detailgetrouwheid onze voorouders de fauna van hun tijd afbeeldden. Het onderzoek naar de pas in 1994 ontdekte grottekeningen staat eigenlijk nog in de kinderschoenen. Toch staat nu al één ding vast: deze grotschilderingen behoren niet alleen tot de oudste ter wereld, maar zijn in hun verscheidenheid en artistieke uitvoering ook uniek in de wereld.
Cultuurhistorische betekenis van de Chauvet-grot
Met lange passen rent een jongen langs de grotwanden en laat daarbij niet alleen zijn voetafdrukken achter in de leemachtige bodem, maar ook zwarte fakkelkoolresten op de wanden. De jongen is onderweg naar een rituele initiatie en vermoedt waarschijnlijk niet dat zijn voetsporen ooit wereldberoemd zullen worden. Ongeveer 30.000 jaar later onderzoeken onderzoekers en wetenschappers elke vierkante centimeter van de grot en stuiten daarbij op aanwijzingen voor rituele handelingen. Onze voorouders kwamen slechts sporadisch in de 500 meter lange Chauvet-grot met vier zalen; hun bezoeken legden ze echter vast met schilderingen op de rotswanden. Het ging daarbij vooral om roofdieren, die voor de mens weliswaar gevaarlijk konden zijn, maar die als muurschildering allerminst boosaardig, bedreigend of agressief werden voorgesteld. Integendeel, op rotsuitsteeksels, in nissen en aan steile wanden verzamelen natuurlijke vijanden zich in harmonieuze eendracht. Opmerkelijk zijn ook de geslaagde tekeningen van bewegingsverlopen, die door verdubbeling van de lichaamscontouren een indrukwekkende plasticiteit bereiken.
Het bezoekerscentrum van de Caverne du Pont-d’Arc
Slechts drie kilometer van het origineel ontstond als replica van de Chauvet-grot de Caverne du Pont-d’Arc op schaal 1:1. Op een originele, voorgevormde kunstharswand van 8180 vierkante meter tekenden kunstenaars met natuurlijke kleurpigmenten en houtskool, met toepassing van schildertechnieken uit het Paleolithicum, de muurschilderingen uit de Chauvet-grot na. Zo zorgden ze ervoor dat zowel de verhoudingen en kleurschakeringen als de rangschikking van de dierafbeeldingen met het origineel overeenkomen. Dankzij deze hypermoderne nabootsing is de cultuurhistorische schat van de Chauvet-grot sinds april 2015 voor iedere belangstellende toegankelijk, terwijl het origineel behouden blijft in de natuurlijke bescherming van de karstgrot. Alleen onderzoekers en wetenschappers mogen de Chauvet-grot een paar weken in het voorjaar en de herfst betreden. Met deze regelgeving wil men het vochtgehalte van de lucht op hetzelfde niveau houden en voorkomen dat de rotsschilderingen door een schimmel worden aangetast.
Route en bezoek aan de replicagrot Caverne du Pont-d’Arc
Vanaf het vakantiehuis in Labastide-de-Virac is het slechts 20 minuten rijden naar het bezoekerscentrum van de Caverne du Pont-d’Arc. De kortste weg loopt via Salavas en Vallon Pont d’Arc en verder over de D4 tot het bezoekerscentrum op het Plateau du Razal (GPS: N 44° 24′ 22.4676″ – E 4° 25′ 53.76″). Op een groot parkeerterrein kunt u de auto gratis neerzetten. Omdat de Caverne du Pont-d’Arc alleen met een rondleiding mag worden betreden, is reserveren van kaartjes raadzaam. Op de website http://de.cavernedupontdarc.fr/ kunnen toegangskaarten eenvoudig en veilig worden gereserveerd naar datum en tijdstip van de rondleiding. Naast de grotbezichtiging nodigen een steentijdbelevingscentrum met tentoonstellingen, workshops en animaties, een restaurant met uitkijkterras en een souvenirwinkel uit tot een bezoek.
Gastauteur: Daniela Fehrenbacher